 Wêgry po³o¿one s± w sercu Europy, w otoczonym górskimi pasmami Karpat, Alp oraz gór krajów po³udniowo-s³owiañskich, Basenie Karpat.
W roku 895, uciekaj±c przed napa¶ci± paszy tureckich, w poszukiwaniu nowego domu ruszyli w kierunku Basenu Karpat. Na przywódcê, spomiêdzy siebie wybrano Árpáda. Pod koniec XI wieku Wêgry jako ¶rodkowo-europejskie mocarstwo zaczê³y odgrywaæ rolê zdobywcy. Wymar³± w roku 1301 dynastiê Arpadów zast±pi³a na tronie neapolitañsko-francuska dynastia Andegawenów. Okres sprawowania w³adzy przez drugiego króla z dynastii Andegawenów sta³ siê pamiêtnym, szczególnie dziêki prowadzonej przez niego polityce zaborczej. Wêgry sta³y siê mocarstwem ¶rodkowo-europejskim i status ten utrzyma³y do 1490 roku, do ¶mierci Macieja. Rozwój kulturalny, za³o¿enie pierwszego wêgierskiego uniwersytetu (Pécs, 1372) wyra¼nie ¶wiadcz± o rozkwicie Wêgier dynastii Andegawenów w dobie panuj±cego w Europie Zachodniej kryzysu.
W miêdzyczasie, Turcy zaczêli bezpo¶rednio zagra¿aæ krajowi (pocz±tek wieku XV). Podboje tureckie zosta³y powstrzymane przez legendarnego wodza naczelnego Jánosa Hunyadi. Jego syna, Macieja (Corvina) Hunyadi wybrano królem w wieku dziesiêciu lat, w roku 1458. Nastêpnie, armia wêgierska ponios³a klêskê w bitwie pod Mohaczem (1526), co na d³ugie lata przypieczêtowa³o los kraju. Pañstwo rozpad³o siê na trzy czê¶ci. W roku 1686 ¦wiête Przymierze wyzwoli³o Budê. Najwiêkszy przedstawiciel szlacheckiego liberalizmu, hrabia István Széchenyi przyzna³, ¿e winê za zacofanie Wêgier ponosi przede wszystkim system feudalny. Lajos Kossuth, drugi co do wielko¶ci polityk wêgierski tamtych czasów, reprezentowa³ bardziej radykalne ni¿ Széchenyi pogl±dy i apelowa³ do szerokich mas spo³eczeñstwa. 15 marca 1848 roku wybuch³a w Peszcie rewolucja, nastêpnie z inicjatywy Ferenca Deáka, "mêdrca ojczyzny", rozpoczê³y siê rokowania pokojowe. W ich rezultacie Monarchia Habsburgów przekszta³ci³a siê w 1867 roku w dualistyczny zwi±zek pañstw Austrii i Wêgier. W roku 1914 Wêgry u boku Austrii przyst±pi³y do I Wojny ¦wiatowej, która w 1918 roku zakoñczy³a siê klêsk±. W czerwcu 1920 roku Wêgry podpisa³y w Wersalu trianoñski traktakt pokojowy.
W okresie II Wojny ¦wiatowej kraj ponownie stan±³ po stronie Niemców. Pod koniec wojny, po klêsce Wêgry dosta³y siê pod nadzór radziecki. W lutym 1956 roku zmar³ Stalin i pojawi³a siê iskierka nadziei na demokratyzacjê ¿ycia narodu wêgierskiego. Doprowadzi³o to do wybuchu powstania 23 pa¼dziernika 1956 roku, które zosta³o st³umione przez armiê radzieck±.
Pod koniec lat 80-tych Zwi±zek Radziecki przekona³ siê, ¿e znalaz³ siê w kryzysie i nie jest w stanie utrzymaæ swojej strefy w³adzy w Europie ¶rodkowo-wschodniej. 23 pa¼dziernika 1989 roku og³oszono powstanie Republiki Wêgierskiej.
12 marca 1999 roku kraj przyst±pi³ do NATO. 1 maja 2004 roku Wêgry sta³y siê cz³onkiem Unii Europejskiej.
|
